STRUKTURA AGRARNA PAŃSTWA TURECKIEGO
fajka wodna W myśl prawa muzułmańskiego ziemia jest własnością Allaha. w którego imienin dysponuje nią sułtan jako kalif, namiestnik Boga. Teoretycznie więc nie istnieje absolutna i nieograniczona własność ziemska. Praktycznie wytworzyły się jednak rozmaite kategorie form władania ziemią, będące wyrazem feudalnych stosunków panujących w ówczesnym państwie tureckim. Ziemie należące do niewiernych, tj. chrześcijan, przechodziły w myśl prawa muzułmańskiego na rzecz muzułmańskiego zdobywcy. W praktyce jednak dla zachowania ciągłości produkcji rolnej władcy osmańscy pozostawiali ludność chłopską na jej dotychczasowych ziemiach, a tylko na opuszczonych osadzali kolonistów tureckich sprowadzanych z głębi Anatolii, Tak jedni, jak drudzy poddani zostali zwierzchnictwu panów lennych (posiadaczy ziametów i timarów). Panowie lenni □ie prowadzili żadnej własnej gospodarki folwarcznej, ograniczali się do pobierania wspomnianych wyżej dość wysokich świadczeń w produktach, bydle, pieniądzach oraz w pewnych usługach, na przykład w świadczeniach odróbkowych. Chłop poddany, tak zwany reaya (raya, dosł. trzoda; nazwą tą określano przeważnie poddanych niemuzełmńskich), był w sytuacji ciężkiej; przywiązany do ziemi, pozostawał w zasadzie w stosunku zależno-poddańczym od pana feudalnego, choć co do tego zdania są podzielone; uginał się pod brzemieniem coraz to nowych ciężarów, podatków (od głowy, od ziemi, od produktów, winnic, owiec, daniny nad-zwyczajne). Pańszczyzna w europejskim znaczeniu tego słowa w imperium osmańskim na szerszą skałę nie była znana, nie było przede wszystkim folwarków. Obowiązki odróbkowe poddanego chłopa ograniczały się do obowiązków o typie szarwarków, utrzymywania gospód, stacji wojskowych, tak zwanych menzilów. Sipahiowie nie posiadali przy tym w zasadzie, w odróżnieniu od panów lennjch w Europie (seigneurs), immunitetu ani podatkowego, ani sądowo-administracyjnego w stosunku do swych poddanych, którzy podlegali normalnej jurysdykcji sądowej i płacili podatki. sprzęt fitness
